مسئولیت اجتماعی در فضای مجازی اهمیت زیادی دارد؛ باید از انتشار اطلاعات نادرست خودداری کرد و به نشر آگاهی و دانش پرداخت.
خبرگزاری مهر؛ گروه دین، حوزه و اندیشه -سینا سفالگر: بر کسی پوشیده نیست که فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در جهان کنونی، به پدیده هایی همهگیر تبدیل شده اند که میلیون ها انسان در اقصی نقاط جهان به صورت روزانه از آن ها استفاده می کنند. در این میان، برخی به طور خاص به این نکته اشاره دارند که فضای مجازی به مثابه جلوهای از دنیای دیجیتال و دهکده جهانی و اوج گیری عصر فناوری، می تواند حامل نکات مثبت و مفیدی برای بشریت باشد.
با این حال، برخی دیگر نیز بر این باورند که فضای مجازی می تواند حامل نکات و تبعات منفی برای انسان ها باشد و به ابزاری برای منحرف سازی انسان ها از واقعیت های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و غیره تبدیل شود. البته که هر پدیده و مِدیومی، هم جنبه های مثبت دارد و هم منفی با این حال، با درنظرگرفتن این مساله، این سوال مطرح می شود که براستی پیش زمینه ها و ابعاد مختلف بهرهگیری و استفاده مفید از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی برای طیفهای مختلف سنی چیست؟از این رو، در گفتگو با سعیده اسکندری، پژوهشگر رسانه و کارشناس ارشد سیاست بینالملل، به واکاوی چند پرسش کلیدی در این زمینه پرداخته ایم:
* فضای مجازی و شبکههای اجتماعی بیشتر به رشد و آگاهی انسانها کمک میکنند یا به گمراهی آنها دامن میزنند؟
فضای مجازی و شبکههای اجتماعی در ذات خود نه خوباند و نه بد. این بستگی به نحوه استفاده افراد از این فضاها دارد.
از یک سو، فضای مجازی دسترسی به حجم عظیمی از اطلاعات را فراهم میکند که میتواند به رشد آگاهی فردی و اجتماعی کمک کند. افراد میتوانند با فرهنگها، ایدهها و دیدگاههای جدید آشنا شوند و شبکههای اجتماعی به ابزاری برای برقراری ارتباط با دیگران تبدیل شدهاند. اما از سوی دیگر، عدم نظارت و کنترل مناسب بر اطلاعات منتشر شده در این فضاها باعث گسترش شایعات، اطلاعات نادرست و حتی سوگیریهای شدید فکری میشود که میتواند منجر به گمراهی کاربران شود. به عبارت دیگر، فضای مجازی پتانسیل رشد و آگاهی را دارد، اما در صورت استفاده نادرست، میتواند به ایجاد نگرانیها و انزوای فکری نیز منجر شود.
*بسیاری از مردم معتقدند که فضای مجازی باعث تنوع فکری و رشد آگاهی میشود. آیا این نظر صحیح است؟
این نظر تا حد زیادی درست است، ولی با شرایطی خاص. فضای مجازی یک بستر وسیع برای تبادل اطلاعات و ایدهها فراهم میآورد که در حالت ایدهآل، میتواند باعث تنوع فکری و گسترش آگاهی افراد شود. افراد میتوانند به راحتی با دیگران از فرهنگها و زمینههای مختلف ارتباط برقرار کنند و اطلاعات جدید دریافت کنند. اما باید به این نکته توجه داشت که بسیاری از افراد در دایرهای از اطلاعات و دیدگاههایی که با باورهای خود همراستا هستند، باقی میمانند و این ممکن است باعث تقویت دیدگاههای محدود و حتی نادرست شود. بنابراین، تنوع فکری زمانی محقق میشود که افراد به دنبال دیدگاههای مختلف باشند و از فضای مجازی به عنوان ابزاری برای تفکر انتقادی و گسترده استفاده کنند.
*فضای مجازی چه تاثیری بر رفتار اجتماعی و تعاملات انسانی دارد؟ آیا این تاثیرات مثبت یا منفی هستند؟
فضای مجازی تاثیرات پیچیدهای بر رفتار اجتماعی دارد. از یک سو، این فضا امکان برقراری ارتباط با افراد از سراسر دنیا را فراهم کرده و به تبادل فرهنگی، آگاهیهای جهانی و حتی سازماندهی اجتماعی کمک میکند. این به ویژه در مواقع بحرانها مانند پاندمی کرونا، نقش مهمی ایفا میکند. از سوی دیگر، استفاده بیرویه از فضای مجازی ممکن است به کاهش تعاملات اجتماعی در دنیای واقعی منجر شود. بسیاری از افراد به جای برقراری ارتباط حضوری با دیگران، در دنیای مجازی غرق میشوند که این میتواند باعث کاهش مهارتهای ارتباطی و افزایش احساس انزوا شود. به طور کلی، تاثیرات فضای مجازی بر رفتار اجتماعی بستگی به نحوه استفاده فرد از این فضا دارد.
*یکی از نگرانیهای اصلی در فضای مجازی، انتشار اطلاعات نادرست و شایعات است. آیا این نگرانی به جا است؟
بله، این نگرانی کاملاً به جا است و باید به آن توجه ویژهای داشت. یکی از ویژگیهای خطرناک فضای مجازی این است که هر فرد میتواند اطلاعاتی را بدون فیلتر یا نظارت خاصی منتشر کند. به علاوه، شبکههای اجتماعی به گونهای طراحی شدهاند که محتوایی که بیشتر جلب توجه میکند را برجسته میکنند، حتی اگر این محتوا نادرست یا گمراهکننده باشد. این مساله به ویژه زمانی بحرانیتر میشود که افراد بدون داشتن دانش یا منابع معتبر، اطلاعاتی را که در فضای مجازی میبینند، به راحتی میپذیرند و به دیگران منتقل میکنند. در این شرایط، گسترش شایعات و اطلاعات نادرست میتواند تاثیرات منفی زیادی داشته باشد.
*چه توصیهای به افرادی که از فضای مجازی برای کسب اطلاعات استفاده میکنند، دارید؟
یکی از مهمترین توصیهها این است که کاربران باید به محتوای منتشر شده در فضای مجازی با دیدگاه انتقادی نگاه کنند. بررسی منابع اطلاعاتی و اطمینان از اعتبار آنها قبل از پذیرش اطلاعات بسیار مهم است. همچنین، باید از فیلترهای اطلاعاتی استفاده کنند. به این معنی که تنها به یک منبع یا یک دیدگاه اکتفا نکنند و سعی کنند اطلاعات خود را از منابع مختلف معتبر گردآوری کنند. علاوه بر این، تعاملات در فضای مجازی باید با هدف رشد فکری و ارتباطات انسانی صورت گیرد و نه برای جلب توجه یا تایید دیگران.
*با توجه به مزایا و معایب فضای مجازی، چگونه میتوان از آن بهرهبرداری بهینه کرد؟
برای بهرهبرداری بهینه از فضای مجازی، نیاز به تنظیم حد و مرز در استفاده از آن داریم. در وهله اول، استفاده از شبکههای اجتماعی باید هدفمند باشد. کاربران باید از این فضاها برای یادگیری، گسترش افقهای فکری و برقراری ارتباطات مفید بهرهبرداری کنند و نه صرفاً برای تفریح و گذراندن وقت بیهوده. علاوه بر این، مسئولیت اجتماعی در فضای مجازی اهمیت زیادی دارد. باید از انتشار اطلاعات نادرست خودداری کرد و به نشر آگاهی و دانش پرداخت. دولتها و نهادهای آموزشی هم باید ابزارهایی را برای آموزش استفاده درست از فضای مجازی و تشخیص اطلاعات صحیح از نادرست در اختیار کاربران قرار دهند.
فضای مجازی و شبکههای اجتماعی به دلیل قابلیتهای گستردهای که برای برقراری ارتباط، تبادل اطلاعات و آموزش فراهم میکنند، میتوانند به رشد و آگاهی انسانها کمک کنند. اما برای جلوگیری از گمراهی و انتشار اطلاعات نادرست، نیاز به استفاده مسئولانه و هوشمندانه از این فضا داریم. در نهایت، فضای مجازی ابزاری است که میتواند هم مفید باشد و هم مضر. انتخاب چگونگی استفاده از آن، به خود کاربران بستگی دارد.
کد خبر 6741842
-
مدیریت فضای مجازی را با ممنوعیت آن اشتباه نگیرید
-
کاربران به شبکههای اجتماعی اعتماد ندارند/امنیت چالش ۹۵درصد افراد
-
بازار داغ شایعات و اخبار دروغین در فضای مجازی
-
نگاه انتقادی لازمه فعالیت مجازی است/چالشهای اینترنت بر تعاملات اجتماعی
-
رسوایی تازه در واشنگتن؛ تصویر نتانیاهو از آرشیو اپستین حذف شد
-
سومالی: وجود هیچ پایگاه نظامی خارجی را در کشورمان تحمل نخواهیم کرد
-
نماینده حزب الله: لازمه ثبات لبنان، توقف تجاوزات رژیم اسرائیل است
-
اعتراف مقام نظامی صهیونیست: در جنگ غزه، جهان را نیز از دست دادیم
-
انجمن علمای یمن: آمریکا مسئول جنایت انفجار مسجد پاکستان است
-
۲۴۰ نقطه حادثهخیز کرمان ایمنسازی شد؛ روکش آسفالت هزار کیلومتر جاده
-
تظاهرات هزاران شهرکنشین در اعتراض به کابینه نتانیاهو
-
تاکید یونیسف بر برنامهریزی مشخص برای حمایت از کودکان زیر ۱۸ سال
-
شمار شهدای انفجار تروریستی پاکستان به ۳۶ نفر رسید
-
شرط بخشودگی کامل جرایم مالیاتی تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان
-
ضربات پنالتی حساس دیدار فینال فوتسال ایران و اندونزی
-
لحظه هلاکت سرکرده تروریستهای تهرانپارس
-
اعتراف بیسابقه تلویزیون موساد به دستکاری آمار کشتهشدگان دی ماه
-
احمدعباسی ارزشمندترین بازیکن جام ملت های فوتسال آسیا شد
-
پیروزی اسکو بر حریف مجارستانی و کسب مدال طلا
-
فلاحی: بازی با پرسپولیس آسان نیست
-
پیام وزارت ورزش پس از چهاردهمین قهرمانی ایران در فوتسال آسیا
-
هشتمین روز از چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر
-
بیشترین بارندگیهای لرستان در «شولآباد» ثبت شد
-
روزنامههای اقتصادی شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
-
روزنامههای ورزشی شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
-
روزنامههای صبح شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
- مزایده خودرو
- خرید هاست وردپرس
- پخش عمده موبایل مشهد
- تعمیر کامپیوتر تهران
- استعلام شرکت با کد ملی
- آلپاری
- فروش خودرو کارکرده
- خرید دستگاه تصفیه آب
- خرید دام زنده
- هلدینگ پارسه
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه
نظرات کاربران